Behandelprotocol
Slijtage van de enkel (artrose van het bovenste spronggewricht)
Makkelijk leesbaar
Wat is slijtage van de enkel?
Slijtage van de enkel heet ook wel artrose.
Bij artrose is het kraakbeen in het enkelgewricht dunner geworden of beschadigd.
Kraakbeen zorgt ervoor dat botten soepel langs elkaar bewegen.
Als dit minder wordt, kan bewegen pijn doen.
Klachten bij enkelartrose kunnen zijn:
- pijn in de enkel
- stijfheid, vooral na rust
- zwelling
- moeite met lopen of staan
Artrose van de enkel ontstaat vaak:
- na een enkelbreuk
- na vaak verzwikken van de enkel
- door overbelasting
- door ouder worden
Artrose kan niet worden genezen.
Maar: u kunt wél veel doen om klachten te verminderen.
Wat kunt u zelf doen bij enkelartrose?
Het is belangrijk om in beweging te blijven.
Niet te veel, maar ook niet te weinig.
Dingen die invloed hebben op uw klachten:
- hoeveel u loopt en staat
- hoe u beweegt
- hoe sterk uw spieren zijn
- hoe uw balans is
- uw gewicht en leefstijl
- uw schoenen
Een fysiotherapeut helpt u om hier goed mee om te gaan.
Behandeling volgens het stappenplan (stepped care)
Bij enkelartrose werken we met een stappenplan.
Dat betekent:
- we starten met eenvoudige en veilige behandelingen
- alleen als dat niet genoeg helpt, gaan we een stap verder
- een operatie is pas een optie als andere behandelingen niet helpen
We beginnen dus niet meteen bij de orthopeed.
Stap 1: Behandeling zonder operatie
(fysiotherapie en leefstijl)
Doel
Minder pijn krijgen en beter kunnen bewegen.
Onderzoek en uitleg
De fysiotherapeut kijkt samen met u naar:
- uw klachten
- hoeveel u aankunt
- hoe u loopt en beweegt
- hoe stabiel uw enkel is
U krijgt uitleg over:
- wat artrose is
- dat pijn niet altijd schade betekent
- waarom blijven bewegen belangrijk is
Oefeningen
U krijgt oefeningen om:
- de enkel beter te laten bewegen
- spieren sterker te maken
- uw balans te verbeteren
De oefeningen worden rustig opgebouwd.
U leert wat u kunt doen op goede dagen en op mindere dagen.
Leefstijl en gewicht
Extra gewicht zorgt voor meer druk op de enkel.
De fysiotherapeut bespreekt met u:
- hoe bewegen kan helpen
- welke sporten geschikt zijn (zoals fietsen of zwemmen)
- of hulp bij leefstijl of voeding nodig is
Soms wordt samengewerkt met een diëtist.
Schoenen en hulpmiddelen
Goede schoenen zijn erg belangrijk bij enkelartrose.
De fysiotherapeut kijkt naar:
- hoe stevig uw schoenen zijn
- of de zool goed afwikkelt
- of de schoenen voldoende demping hebben
Soms kan een heellift helpen:
- dit maakt het lopen makkelijker
- dit kan pijn verminderen
Als het nodig is, wordt overlegd met:
- een podotherapeut
- een orthopedisch schoenmaker
Stap 2: Extra behandeling als klachten blijven
Helpt stap 1 niet genoeg?
Dan kijken we samen naar andere mogelijkheden.
Dit kan zijn:
- aanpassen van de oefeningen
- opnieuw kijken naar schoenen of hulpmiddelen
- overleg met de huisarts of specialist
- medicijnen of injecties (als aanvulling)
Stap 3: Operatie (alleen als het echt nodig is)
Een operatie wordt pas overwogen:
- als andere behandelingen niet helpen
- als de pijn blijft
- als lopen en dagelijkse dingen moeilijk blijven
De orthopeed kijkt samen met u wat mogelijk is.
Belangrijke punten om te onthouden
- Artrose gaat niet over, maar klachten kunnen wel minder worden
- Bewegen is belangrijk, ook als u pijn heeft
- De behandeling wordt aangepast aan uw situatie
- Zorgverleners binnen het Enkel Voet Netwerk werken samen