Introductie: hallux valgus
Hallux valgus betreft een laterale deviatie van de hallux ter hoogte van het eerste metatarsofalangeale (MTP1-)gewricht, met een mediale prominentie (bunion) als gevolg van subluxatie van het gewricht. Vaak gaat dit gepaard met pronatie van de hallux en secundaire klachten aan de kleine tenen, zoals hamertenen en metatarsalgie door overdracht van belasting.
Etiologie
- Genetische predispositie en ligamentaire laxiteit
- Schoeisel met smalle neus en verhoogde hak
- Pes planus en verminderde stabiliteit van de mediale voetboog
Stepped care bij hallux valgus
Stap 1: Conservatieve behandeling
Doel
Symptoomreductie en vertragen van progressie.
Behandeling
- Schoeiseladvies: brede neus, lage hak, flexibel bovenmateriaal
- Nachtelijke spalk: beperkte evidentie voor structurele correctie, wel symptomatische verlichting
- Training van de intrinsieke voetmusculatuur
- Teenspreiders/siliconen orthesen ter drukontlasting
Stap 2: Opschalen bij onvoldoende effect
- Op maat gemaakte orthese
- Corticosteroïdinjectie bij bursitis van de mediale eminentie
Stap 3: Operatieve interventie
Bij progressieve deformiteit met functiebeperking of persisterende pijn ondanks conservatief beleid komt chirurgie in aanmerking, met keuze van techniek (bijvoorbeeld Chevron- of Scarf-osteotomie, of bij ernstige deformiteit een artrodese) afhankelijk van de ernst van de deformiteit en congruentie van het gewricht.
Algemene overwegingen
- Conservatieve behandeling corrigeert de stand niet structureel, maar kan klachten en progressiesnelheid beperken
- Chirurgische indicatiestelling is gebaseerd op functiebeperking en pijn, niet op cosmetiek alleen
Gebruikte literatuur en bronnen
- Nix, S., et al. (2010). Prevalence of hallux valgus in the general population.
- Menz, H. B., & Lord, S. R. (2001). Foot pain impairs balance and functional ability.