Introductie: dorsale exostose middenvoet
Een dorsale exostose van de middenvoet is een benige uitgroei aan de dorsale zijde, meestal ter hoogte van het eerste tarsometatarsale (Lisfranc-)gewricht. De aandoening hangt vaak samen met beginnende artrose of chronische micro-instabiliteit van de tarsometatarsale gewrichten en kan leiden tot mechanische irritatie door schoeisel en, bij druk op oppervlakkige zenuwtakken, tot neurogene klachten.
Klinische beoordeling
- Palpatie ter lokalisatie van de exostose en beoordeling van drukpijn
- Screening op sensibiliteitsklachten passend bij compressie van takken van de n. peroneus superficialis
- Beoordeling van eventuele onderliggende instabiliteit van het tarsometatarsale gewricht
Stepped care bij dorsale exostose
Stap 1: Conservatieve behandeling
Doel
Reduceren van mechanische druk en irritatie.
Behandeling
- Schoeiseladvies: ruimere of hogere wreef, alternatieve vetersystemen
- Drukontlastende padding (donut-vilt) ter hoogte van de exostose
- Anti-inflammatoire maatregelen bij acute irritatie
Stap 2: Opschalen bij onvoldoende effect
- Op maat gemaakte orthese met dorsale uitsparing
- Corticosteroïdinjectie bij aanhoudende lokale irritatie
- Beeldvorming (röntgen) ter beoordeling van onderliggende artrose/instabiliteit
Stap 3: Operatieve interventie
Chirurgische exostectomie (afvijlen van de benige uitgroei) is geïndiceerd bij persisterende klachten. Bij aangetoonde onderliggende instabiliteit kan dit gecombineerd worden met een artrodese van het betreffende tarsometatarsale gewricht.
Algemene overwegingen
- Schoeiselaanpassing geeft in de meeste gevallen voldoende verlichting
- Bij neurogene klachten (tintelingen) is nadere evaluatie van zenuwcompressie aangewezen
Gebruikte literatuur en bronnen
- Mann, R. A., & Coughlin, M. J. (2011). Surgery of the Foot and Ankle.