Introductie: hamerteen en klauwteen
Een hamerteen betreft een flexiecontractuur van het proximale interfalangeale (PIP-)gewricht. Een klauwteen betreft flexiecontracturen van zowel het PIP- als het distale interfalangeale (DIP-)gewricht, vaak gecombineerd met hyperextensie in het metatarsofalangeale (MTP-)gewricht. Beide ontstaan doorgaans door disbalans tussen de intrinsieke en extrinsieke teenmusculatuur.
Etiologie
- Chronisch te krap schoeisel (extrinsieke factor)
- Neurologische aandoeningen (bijvoorbeeld ziekte van Charcot-Marie-Tooth)
- Reumatoïde artritis en andere inflammatoire gewrichtsaandoeningen
- Secundair aan hallux valgus (verdringing van de tweede teen)
Stepped care bij hamerteen/klauwteen
Stap 1: Conservatieve behandeling
Doel
Drukontlasting en behoud van flexibiliteit van de deformiteit.
Analyse
Onderscheid tussen een flexibele en een rigide deformiteit is essentieel voor de prognose en behandelkeuze.
Behandeling
- Schoeiseladvies: ruime teenbox, lage hak
- Siliconen orthesen of teenpleisters ter drukontlasting
- Training van de intrinsieke voetmusculatuur
Stap 2: Opschalen bij onvoldoende effect
- Op maat gemaakte teenspalk/-corrector
- Corticosteroïdinjectie bij MTP-synovitis
Stap 3: Operatieve interventie
Bij een rigide, pijnlijke deformiteit die niet reageert op conservatieve behandeling zijn chirurgische opties onder andere PIP-artroplastiek of -artrodese, extensor-tenotomie, of MTP-release, afhankelijk van de mate van rigiditeit en betrokken gewrichten.
Algemene overwegingen
- Vroege interventie bij een nog flexibele deformiteit heeft een beter prognostisch perspectief
- Bij verdenking op onderliggende neurologische of reumatologische oorzaak: nadere verwijzing overwegen
Gebruikte literatuur en bronnen
- Coughlin, M. J. (2002). Lesser toe deformities.
- Schrier, J. C., et al. (2009). Definitions of hammer toe and claw toe: an evaluation of the literature.